Marten Toonder
AchternaamToonder
RoepnaamMarten
Geboortedatum1912-05-02
Sterftedatum2005-07-27
Leeftijd93
OorzaakOuderdom
SexeMannelijk

Biografie
Marten Toonder was een belangrijk Nederlands stripauteur. Hij kreeg grote bekendheid als schrijver en tekenaar van Heer Bommel en Tom Poes.

Marten Toonder werd geboren in Rotterdam. Hij maakte kennis met strips door de comics die zijn vader, die zeekapitein was, uit Amerika meenam. Na zijn HBS maakte hij met zijn vader een zeereis naar ArgentiniŰ, waar hij in 1931 de Disney-striptekenaar Dante Quinterno ontmoette, die hem inspireerde zelf ook strips te gaan tekenen. Hiertoe ging hij naar de Rotterdamse kunstacademie, maar die verliet hij al snel weer.

In 1935 trouwde hij met Afine KornÚlie Dick, een buurmeisje uit zijn jeugd, die als Phiny Dick zelf strips heeft getekend en geschreven; ook maakte ze teksten bij de tekeningen van haar man voor de strip Kappie.

Hij richtte Toonder Studio's op, een bedrijf dat films en reclame produceert. In 1964 verhuisde Toonder met zijn vrouw naar Greystones, Ierland, om zich geheel te wijden aan het striptekenen. Hij bemerkte tot zijn verbazing dat het Ierse landschap erg leek op dat wat hij al jaren in zijn Bommelstrips had getekend.

In 1996 trouwde hij met zijn tweede vrouw, de componiste Tera de Marez Oyens, die later dat jaar overleed. Sindsdien woonde hij weer in Nederland, in het Rosa Spier Huis te Laren.

Toonder overleed op 93-jarige leeftijd in zijn slaap.

In 1938 verscheen voor het eerst een strip van hem, in een Zweedse krant. Vanaf 1941 verschenen in De Telegraaf de strips die Toonder het meest bekend hebben gemaakt, met als hoofdpersonen Tom Poes en Olivier B. Bommel. Het karakteristiek formaat: een bladzijde tekst met een paginabrede band van plaatjes erboven, geen tekstballonnen. Hierdoor wordt de aandacht bij de plaatjes niet afgeleid door tekstballonnen en krijgt de tekst een eigen leven. Er zijn bijna 200 Bommelverhalen verschenen, later meerdere keren opnieuw uitgebracht in boekvorm.

De beste verhalen kenmerken zich door subtiele humor en een min of meer verborgen maatschappijkritiek (bijvoorbeeld in het verhaal de Bovenbazen). Ook kennen ze een bijzonder taalgebruik. Woorden als denkraam en minkukel werden ook buiten de strips van Toonder bekend.

Een aantal van de Bommelverhalen zijn als tekenfilm uitgebracht maar deze waren niet erg succesvol; ze hadden wel de grollen maar misten de subtielere humor die uit de verhalen spreekt.

Andere series van stripverhalen van Toonder zijn: de verhalen van Panda (strip) en zijn tegenspeler, de gentleman-oplichter Joris Goedbloed, Koning Hollewijn en Kappie.

In november 2005 zal een boek verschijnen bij Uitgeverij Panda, die ook zijn volledige werk aan het uitbrengen is, waarin zijn levensfilosofie uiteen wordt gezet aan de hand van zijn uitspraken in interviews.

In 1992 ontving hij de Tollens-prijs voor zijn hele oeuvre.

Sommige zegswijzen uit de verhalen, meestal uit de mond van Heer Bommel zelf, zijn deel geworden van de Nederlandse taal. Enkele van de meest gebruikte neologismen zijn: denkraam, zielknijper en minkukel. Nieuwe uitdrukkingen zijn onder andere: kommer en kwel, Als je begrijpt wat ik bedoel, een eenvoudige doch voedzame maaltijd en verzin toch eens een list!

Terug


Medeleven
troostplek.nl16-09-2019

Sterkte aan alle nabestaanden.